Yapı Kayıt Belgesi (İmar Barışı) ve Uyuşmazlıklar
İmar mevzuatına aykırı olarak inşa edilmiş yapıların mülkiyet ve kullanım sorunlarını çözmek amacıyla zaman zaman yasal düzenlemeler (imar affı) hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen geçici 16. madde, 31 Aralık 2017 tarihi öncesinde inşa edilmiş olmak ve gerekli yapı kayıt bedelinin ödenmesi şartıyla, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılara Yapı Kayıt Belgesi verilmesini öngörmüştür. Düzenleme döneminde şartları taşıyan binlerce vatandaş yapı kayıt belgesi alarak mülklerini güvence altına almaya çalışmıştır.
1. Yapı Kayıt Belgesinin Sağladığı Haklar
Yapı kayıt belgesi, imara ve ruhsata aykırı yapıların bu durumunun kalıcı olarak yasal hale gelmesini sağlamasa da, yapı imara ve ruhsata uygun hale getirilinceye veya kentsel dönüşüm nedeniyle yıkılıncaya kadar geçici bir statü ve güvence sağlar:
Altyapı Hizmetleri: Yapı kayıt belgesi bulunan binalara elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri bağlanabilir.
Yaptırımların Durdurulması: Yapı hakkında daha önceden alınmış olan yıkım kararları ile idari para cezaları iptal edilir.
2. Yapı Kayıt Belgelerinin İptal Edilmesi ve Mağduriyetler
Her ne kadar belge sahiplerine çeşitli haklar tanınmış olsa da, uygulamada idare tarafından çeşitli gerekçelerle yapı kayıt belgeleri iptal edilebilmektedir.
İptal Gerekçeleri: Yapının; Kıyı Kanunu veya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kalan hassas alanlarda bulunması, Hazine taşınmazları üzerine hukuka aykırı şekilde inşa edilmesi ya da mevzuatta aranan diğer istisnai şartları taşımaması durumunda verilen belgeler iptal edilmektedir. İmar Kanunu geçici 16. maddesi ve ilgili tebliğlerde imar barışından yararlanamayacak olan bu yapılar açıkça sayılmıştır.
Doğurduğu Sonuçlar: Başvurusu onaylanan ve bedelini ödeyen hak sahiplerinin yapı kayıt belgelerinin sonradan idare tarafından iptal edilmesi, vatandaşlar açısından büyük mağduriyetler doğurmaktadır. Belgesi iptal edilen taşınmazlar yeniden yıkım tehlikesi ve idari para cezalarıyla karşı karşıya kalmakta; ayrıca bağlanan su, elektrik ve doğalgaz aboneliklerinin iptali gündeme gelmektedir. Bu tür idari iptal kararlarına karşı süresi içinde idare mahkemelerinde iptal davaları açılması hukuki bir zorunluluktur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.