Gayrimenkul ve İmar Hukuku

Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesinin Hukuki Niteliği, Şartları ve Hükümleri

23 Eylül 2026 2 dakika okuma Av. Dr. Durmuş Kılınç

Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi; taraflardan birinin ileride bir taşınmazı kararlaştırılan şartlarla devretmeyi, diğer tarafın ise bu taşınmazı devralarak belirlenen bedeli ödemeyi üstlendiği bir ön sözleşmedir (taahhüt işlemidir). Bu sözleşme ile taraflar, ilerleyen bir zaman diliminde esas gayrimenkul mülkiyet naklinin yapılacağını karşılıklı olarak hukuki taahhüt altına almaktadır.

1. Geçerlilik Koşulu Olarak Resmî Şekil Şartı

Noterlik Kanunu hükümleri uyarınca gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin noter huzurunda ve "düzenleme şeklinde" yapılması kanuni bir geçerlilik şartıdır.

Tarafların kendi aralarında adi yazılı şekilde (örneğin el yazısıyla, adi sözleşme formuyla veya haricen) düzenledikleri satış vaadi sözleşmeleri hukuken kesin hükümsüzdür (geçersizdir) ve mülkiyetin tescili bakımından herhangi bir bağlayıcılık doğurmaz.

2. Sözleşmenin İfası ve Tapu Tescil Davası (Ferâğa İcbar)

Sözleşme kapsamında alıcı, devir tarihinde satış bedelini ödemeye hazır olduğunu satıcıya bildirirken; satıcı da taşınmazın mülkiyetini tapuda devretmekle yükümlüdür.

Taraflardan birinin sözleşmesel borçlarını ifa etmekten kaçınması durumunda, diğer taraf edimin yerine getirilmesini talep edebilir. Satıcının mülkiyeti devretmemesi halinde alıcı, mahkemeye başvurarak tapu iptal ve tescil davası (ferâğa icbar davası) yoluyla mülkiyetin kendi adına tescilini talep etme hakkına sahiptir.

3. Tapu Siciline Şerh Verilmesi ve Üçüncü Kişilere Etkisi

Gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi tapu kütüğüne şerh edilebilir. Bu şerh işlemi, sözleşmeden doğan kişisel borç ilişkisine kuvvetlendirilmiş ayni bir tesir kazandırır:

Şerhin Bulunması Hali: Sözleşme tapuya şerh edilmişse, taşınmaz üçüncü bir şahsa satılmış olsa dahi, alıcı yeni malike karşı da taşınmazın kendi adına devrini talep edebilir.

Şerhin Bulunmaması Hali: Sözleşme tapuya şerh edilmeden taşınmaz üçüncü bir kişiye devredilirse, iyi niyetli yeni malikten artık tescil talep edilemez. Bu durumda alıcı, yalnızca sözleşmeyi ihlal eden devir borçlusuna karşı tazminat davası açarak uğradığı tüm maddi zararların giderilmesini isteyebilir.

4. Zamanaşımı Süresi

Gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinden doğan dava ve talep hakları, genel hükümler uyarınca 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu zamanaşımı süresi, sözleşmede belirlenen ifa tarihinin gelmesiyle veya ifa kabiliyetinin doğduğu andan itibaren işlemeye başlar. Taşınmazın adınıza tescilini talep edebilmek için bu 10 yıllık süre içinde yasal yollara başvurulması gerekmektedir.

5. Sözleşmenin Feshi ve Tazminat Sorumluluğu

Sözleşmenin sona erdirilmesi veya feshi genel hükümler doğrultusunda gerçekleşir:

Haklı Sebep, Mücbir Sebep veya İmkânsızlık: Sözleşmenin feshi haklı bir hukuki gerekçeye dayanıyorsa ya da ifa kusursuz bir imkânsızlık yahut mücbir sebepten ötürü gerçekleşemiyorsa, taraflar aleyhine herhangi bir tazminat sorumluluğu doğmaz.

Haksız Fesih / Dönme: Geçerli ve haklı bir neden olmaksızın sözleşmeden tek taraflı olarak dönülmesi halinde, kusurlu taraf karşı tarafın bu sebeple uğradığı tüm zararları tazmin etmekle mükelleftir.

Feshin Şekil Şartı: Kuruluşundaki geçerlilik kuralına paralel olarak, fesih iradesinin hukuki sonuç doğurabilmesi için feshin de noter kanalıyla gerçekleştirilmesi zorunludur.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

← Tüm makaleler