Acele Kamulaştırma Usulü ve Hukuki Esasları
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenen acele kamulaştırma, olağan kamulaştırma süreçlerinde öngörülen bazı usul ve aşamaların sonraya bırakılarak veya atlanarak, idare tarafından gayrimenkule ivedilikle el konulmasını sağlayan istisnai bir kamulaştırma türüdür.
1. Acele Kamulaştırmanın Şartları ve Uygulama Süreci
Acele kamulaştırma kararının alınabilmesi için kanunda belirtilen olağanüstü hallerin (örneğin savunma ihtiyacı, yurt savunmasıyla ilgili acil durumlar veya kanunla belirtilen olağanüstü durumlar ile aciliyeti arz eden projeler) mevcut olması gerekir.
Cumhurbaşkanlığı Kararı: Acele kamulaştırma uygulaması, Cumhurbaşkanlığı tarafından verilen acelelik kararı ile başlar; bu karar kapsamında kamulaştırılacak taşınmazlar tespit edilerek yayımlanır.
Bedel Tespiti ve Tescil Süreci: Kararın ardından, gayrimenkulün kıymetinin (bedelinin) mahkeme marifetiyle tespiti için asliye hukuk mahkemelerinde dava açılır. Tespit edilen kamulaştırma bedeli hak sahibine ödenmek üzere bloke edilir/ödenir ve taşınmaza idare tarafından acele olarak el konulur.
2. Acele Kamulaştırma Kararına Karşı İptal Davası
İdare tarafından tesis edilen acele kamulaştırma kararlarına karşı yargı yolu açıktır.
Dava Açma Süresi: Acele kamulaştırma işlemine karşı, işlemin tebliği veya öğrenildiği tarihten itibaren 60 günlük yasal süre içinde iptal davası açılması gereklidir.
İleri Sürülebilecek Gerekçeler: Bu davada mülk sahipleri; somut olayda acele kamulaştırma kararının alınmasını gerektirecek hukuki ve fiili şartların (ivedilik halinin) bulunmadığını, kamu yararı unsurunun gerçekleşmediğini veya kamulaştırma kanunundaki temel koşulların ihlal edildiğini ileri sürerek işlemin iptalini talep edebilirler.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.